Do kiedy wymienić kopciucha? Terminy uchwał antysmogowych dla wszystkich województw 2026
📅 Marzec 2026✅ Wszystkie 16 województw⏱ ok. 10 min czytania
16 województw
We wszystkich termin wymiany kotłów bezklasowych już minął
do 500 zł
Mandat od straży gminnej za eksploatację kopciucha
do 5 000 zł
Grzywna w postępowaniu sądowym za kopciucha
2026–2030 r.
Terminy dla kotłów klasy 3–4 zależnie od województwa
Wstęp
Do kiedy wymienić kopciucha – najważniejsza informacja
We wszystkich 16 województwach termin wymiany kotłów bezklasowych i klasy 1–2 (kopciuchów) już minął. Jeśli eksploatujesz taki kocioł, naruszasz prawo i narażasz się na mandat. Pytanie do kiedy wymienić kopciucha przestało być pytaniem o przyszłość – dla kotłów bezklasowych to pytanie o przeszłość.
Kotły klasy 3–4 mają jeszcze czas – ale nie wszędzie i nie na długo. Szczegółowe przepisy uchwał antysmogowych dla Twojego województwa znajdziesz na gov.pl/klimat/uchwaly-antysmogowe.
🚨 Kotły bezklasowe i klasy 1–2 są już nielegalne we wszystkich województwach
Termin wymiany kopciuchów (kotłów bezklasowych i klasy 1–2) minął we wszystkich 16 województwach. Jeśli wciąż eksploatujesz taki kocioł, grozi Ci mandat do 500 zł od straży gminnej lub grzywna do 5 000 zł w postępowaniu sądowym. Nie ma wyjątków.
Terminy wszystkie województwa
Do kiedy wymienić kopciucha – tabela terminów dla wszystkich województw
Poniżej aktualna tabela terminów dla kotłów bezklasowych i klasy 1–2 (kopciuchów) oraz kotłów klasy 3–4 we wszystkich 16 województwach.
Województwo
Kotły bezklasowe i kl. 1–2
Kotły kl. 3–4
🔴 Śląskie
31.12.2021 – minął
31.12.2025 – minął
🔴 Małopolskie
31.12.2022 – minął
31.12.2026
🔴 Podkarpackie
01.10.2022 – minął
01.10.2027
🔴 Mazowieckie
01.01.2023 – minął
01.01.2028
🔴 Świętokrzyskie
01.01.2023 – minął
01.01.2026
🔴 Pomorskie
01.10.2023 – minął
01.01.2028
🔴 Dolnośląskie
01.07.2024 – minął
01.01.2028
🔴 Wielkopolskie
01.01.2024 – minął
01.01.2028
🔴 Kujawsko-Pomorskie
01.01.2024 – minął
01.01.2028
🔴 Lubelskie
01.01.2024 – minął
01.01.2028
🔴 Lubuskie
01.01.2024 – minął
01.01.2028
🔴 Zachodniopomorskie
01.01.2024 – minął
01.01.2028
🔴 Opolskie
01.01.2024 – minął
01.01.2028
🟡 Warmińsko-Mazurskie
01.01.2025 – minął
01.01.2030
🟡 Podlaskie
01.01.2025 – minął
01.01.2030
🟡 Łódzkie
01.01.2025 – minął
01.01.2030
⚠️ Śląsk – kotły klasy 3–4 też już nielegalne
W województwie śląskim termin dla kotłów klasy 3–4 minął 31.12.2025. Jeśli mieszkasz na Śląsku i masz kocioł klasy 3 lub 4 – kocioł jest już nielegalny i grozi Ci mandat tak samo jak za bezklasowy.
Kalkulator – sprawdź do kiedy wymienić kopciucha w Twoim województwie
📅 Kalkulator terminów antysmogowych
Sprawdź czy Twój kocioł jest jeszcze legalny
Kary za kopciucha
Jakie kary grożą za eksploatację kopciucha po terminie?
Kontrolę przestrzegania uchwał antysmogowych prowadzą straże gminne (miejskie) i Inspekcja Ochrony Środowiska. Kary są różne w zależności od trybu:
Mandat od straży gminnej: do 500 zł – nakładany na miejscu po stwierdzeniu naruszenia
Grzywna w postępowaniu sądowym: do 5 000 zł – przy odmowie przyjęcia mandatu lub stwierdzeniu wielokrotnego naruszenia
Utrata dofinansowania z CP: przy stwierdzeniu użytkowania niedozwolonego kotła przed złożeniem wniosku do CP może skutkować odmową dotacji
ℹ️ Małopolska i Śląsk – najintensywniejsze kontrole
Województwo małopolskie i śląskie mają najdłuższą tradycję kontroli antysmogowych i najliczniejsze straże gminne wyposażone w drony i kamery termowizyjne. Regularne patrole zimą mogą skutkować mandatem nawet za jednorazowe naruszenie. W pozostałych województwach intensywność kontroli jest niższa, ale rośnie z roku na rok.
Smog jest bezpośrednim skutkiem eksploatacji kopciuchów. Uchwały antysmogowe mają na celu poprawę jakości powietrza w Polsce, która wciąż należy do najbardziej zanieczyszczonych w Europie.
Co zrobić gdy termin minął
Do kiedy wymienić kopciucha – co zrobić gdy termin już minął?
1
Sprawdź klasę swojego kotła
Klasa powinna być na tabliczce znamionowej. Brak oznaczenia = kocioł bezklasowy = kopciuch objęty zakazem. Jeśli nie możesz odczytać klasy, zadzwoń do serwisanta lub producenta – podaj numer seryjny.
2
Złóż wniosek do Czystego Powietrza jak najszybciej
Sam wniosek nie legalizuje dalszej eksploatacji, ale dokumentuje Twoją aktywność i umożliwia uzyskanie dotacji. Koszty poniesione PRZED złożeniem wniosku nie kwalifikują się do dotacji. Złóż wniosek przed zakupem kotła.
3
Zleć audyt energetyczny
Od 31.03.2025 audyt energetyczny jest obowiązkowy przy każdym wniosku CP. Audytor wyznacza właściwą moc kotła i zakres prac. Szczegóły: audyt energetyczny →
4
Wybierz kocioł z listy ZUM
Nowy kocioł musi spełniać podwyższony standard CP (emisja pyłów <20 mg/m³, sprawność ≥92%) i być wpisany na listę ZUM. Sam certyfikat klasy 5 nie wystarczy od 14.06.2024. Sprawdź: lista-zum.ios.edu.pl
5
Po wymianie – zezłomowanie i wyrejestrowanie
Po montażu nowego kotła uzyskaj protokół zezłomowania starego. Wymóg przy rozliczeniu dotacji. Zgłoś wymianę do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) – obowiązkowe.
🔥
Termin wymiany kopciucha już minął – działaj teraz
Bezpłatna wycena – sprawdzimy dostępne dotacje i pomożemy w wymianie kopciucha na nowe źródło ciepła z dofinansowaniem CP.
Uchwały antysmogowe to akty prawa miejscowego uchwalane przez sejmiki województw na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. Każde województwo uchwala je osobno – stąd różne terminy i różny zakres ograniczeń w każdym regionie.
Uchwały nie tylko wyznaczają terminy wymiany kopciuchów – zakazują też eksploatacji kotłów poniżej minimalnych wymagań emisyjnych, a w niektórych województwach ograniczają rodzaj dopuszczalnego paliwa (zakaz węgla, zakaz mokrego drewna).
⚠️ Uchwała to nie tylko zakaz palenia węglem
Wiele osób myśli że uchwała antysmogowa zabrania tylko spalania węgla. To błąd. Uchwały zakazują eksploatacji kotłów poniżej minimalnych wymagań emisyjnych – niezależnie od paliwa. Kocioł na pellet klasy 3 zainstalowany w 2015 roku jest tak samo nielegalny jak stary kocioł węglowy bezklasowy.
Wymiana kopciucha a jeden wniosek do CP – kluczowa zasada
🏠 Od marca 2025 roku wniosek do CP składa się jeden raz
Jeśli złożysz wniosek tylko na wymianę kopciucha (kocioł), nie możesz dołożyć termomodernizacji (ocieplenie, okna). Zdecyduj o pełnym zakresie inwestycji przed złożeniem. Audyt energetyczny jest najlepszym narzędziem do podjęcia tej decyzji. Szczegóły: czystepowietrze.gov.pl
ℹ️ System operatorów CP od marca 2025
Poziom 100% dotacji przy wymianie kopciucha jest dostępny wyłącznie przez operatora – bezpłatnego pośrednika (gmina lub WFOŚiGW). Przy poziomie 70% operator jest opcjonalny. Usługa jest bezpłatna – operatorzy są wynagradzani przez fundusz (1 700 zł/beneficjenta). Listę operatorów: czystepowietrze.gov.pl
Tak. Termin wymiany kotłów bezklasowych i klasy 1–2 (kopciuchów) minął we wszystkich 16 województwach Polski. Najwcześniej na Śląsku (31.12.2021), najpóźniej w Łódzkiem, Podlaskiem i Warmińsko-Mazurskiem (01.01.2025). We wszystkich województwach kopciuchy są już nielegalne.
Kontroler straży gminnej ma prawo żądać okazania dokumentacji kotła i przeprowadzić oględziny zewnętrzne. Wejście do środka budynku wymaga zgody właściciela lub postanowienia sądu. Większość kontroli ogranicza się do sprawdzenia dymu z komina i dokumentacji. Dronem można sprawdzić skład dymu z powietrza.
Nie bezpośrednio. Złożony wniosek świadczy o Twojej aktywności, ale nie zawiesza obowiązku przestrzegania przepisów. Jeśli termin minął, kopciuch jest nielegalny nawet przy złożonym wniosku. W praktyce wiele gmin zawiesza kontrole wobec osób z aktywnym wnioskiem – ale nie jest to gwarantowane prawnie i zależy od lokalnej polityki.
Klasa kotła powinna być na tabliczce znamionowej (naklejce lub metalowej płytce na obudowie kotła). Brak oznaczenia klasy = kocioł bezklasowy = kopciuch. Jeśli nie możesz odczytać tabliczki, zadzwoń do producenta lub serwisanta podając numer seryjny. Możesz też sprawdzić w dokumentacji zakupu – faktura lub certyfikat często zawierają klasę.
Województwo śląskie jest wyjątkiem – termin dla kotłów klasy 3–4 minął 31.12.2025. Jeśli mieszkasz na Śląsku i masz kocioł klasy 3 lub 4 – kocioł jest już nielegalny i grozi Ci taki sam mandat jak za kopciuch bezklasowy. Musisz go wymienić natychmiast.
Od podpisania umowy do gotowej instalacji: zazwyczaj 6–12 tygodni. Do tego dochodzi: audyt energetyczny (1–3 tygodnie), złożenie i zatwierdzenie wniosku CP (15–45 dni roboczych). Łącznie od decyzji do montażu: minimum 3–5 miesięcy. Wiosną kolejki są krótsze, przed zimą – dłuższe.
CEEB (Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków) to rejestr wszystkich źródeł ciepła w Polsce. Każda wymiana kotła musi być zgłoszona do CEEB w ciągu 14 dni od zakończenia prac. Instalator powinien pomóc ze zgłoszeniem. Brak wpisu może skutkować problemami przy rozliczeniu dotacji CP.
Tak, klasa 5 spełnia wymagania uchwał antysmogowych. Ale uwaga: do dotacji CP od 14.06.2024 wymagany jest podwyższony standard (emisja pyłów <20 mg/m³, sprawność ≥92%), nie sama klasa 5. Kocioł klasy 5 może być legalny do eksploatacji, ale nie kwalifikować się do dotacji. Zawsze sprawdzaj listę ZUM przed zakupem.
W województwie warmińsko-mazurskim termin wymiany kotłów klasy 3–4 upływa 01.01.2030. Kopciuchy (kocioł bezklasowy i klasa 1–2) objęte są zakazem od 01.01.2025 – ten termin już minął. Jeśli masz kocioł klasy 3 – masz jeszcze czas do 2030 roku, ale warto działać wcześniej: program CP może się zmienić.
Program Czyste Powietrze: 40% (dochód do 135 000 zł/rok), 70% (dochód do 2 250 zł/os./mies.) lub 100% (dochód do 1 300 zł/os./mies.) wartości inwestycji. Limit na kocioł pelletowy z instalacją CO+CWU: do 20 500 zł. Limit na pompę ciepła A+: do 31 500 zł. Przy 100% dotacji klient płaci tylko VAT (8% od wartości netto). Szczegóły: czystepowietrze.gov.pl.
Zależy od województwa i rodzaju urządzenia. Kominki i wkłady kominkowe są odrębnie regulowane w uchwałach. W Małopolsce kominki jako jedyne źródło ciepła zostały zakazane od 31.12.2022, ale z licznymi wyjątkami dla urządzeń spełniających normy emisji. Sprawdź uchwałę swojego województwa na gov.pl/klimat/uchwaly-antysmogowe.
Teoretycznie sejmik województwa może zmienić uchwałę. W praktyce terminy są utrzymywane lub zaostrzane, nie przesuwane. Małopolska i Śląsk skracały terminy. Nie należy liczyć na przesunięcie – warto działać jak najszybciej szczególnie że dotacje z CP mogą zostać zmienione lub wyczerpane.
